Like Us On Facebook

Facebook Pagelike Widget

Tantrums bij peuters en jonge kinderen

Het is hier even stil geweest door allerlei omstandigheden, mooie maar ook lastige. We zijn vooral aan het genieten van onze zoon van 20 maanden geweest. Elke dag ontdekt hij nieuwe woordjes, en zet hij verdere stappen in zijn ontwikkeling. Het is een wonder om waar te nemen. Daarnaast draait de molen van het kloosterachtige leven van het ouderschap, en geef ik wekelijks yogales en massage.

Tantrums: negeren?

Ik kwam een filmpje tegen van een meisje van 18 maanden, die een woedeaanval, oftewel tantrum had. Het was hartsverscheurend om te zien hoe ze heen en weer woelde en riep om haar mama, terwijl haar mama niet kwam. Haar benen en armen trappelden hulpeloos heen en weer terwijl zij overgenomen was door emotie. Helaas raden veel officiele instanties juist deze handelswijze aan, om je kind gewoon maar te negeren todat hij of zij vanzelf ophoudt. ‘Geen aandacht geven’ vind ik in deze gevallen juist erg kindonvriendelijk. Ik kan daar veel empathie voor opbrengen, omdat ik zelf ook soms nog zo hevig en ongefilterd kan voelen. Doordat ik zulke sterke gevoelens kan ervaren, heb ik echter ook een duidelijke visie ontwikkeld op hoe ik hiermee met mijn eigen kind omga.
Mijn visie op omgaan met woede aanvallen is gebaseerd op  ‘the Way of the Peaceful Parent‘ die mij voordat ik moeder werd al informeerde hoe om te gaan met mijn innerlijke kind. Verder ben ik geinspireerd door wonderbaarlijke naslagwerken zoals ‘Becoming the Parent You Want to Be en ‘Everyday Blessings: The Inner Work of Mindful Parenting‘ van Jon Kabat-Zin en zijn vrouw Myla. Om een impressie te geven van de achtergrond van mijn gedachtengoed.
 Dus laten we er samen induiken, wat te doen als je dreumes, peuter of kind een woedeaanval heeft:

Omgaan met een peuter crisis

1) Het allerbelangrijkste is om rustig blijven en het niet persoonlijk te nemen. Hoewel niet ieder kind woedeaanvallen krijgt, is het een normale stap in de ontwikkeling om niet met emoties om te kunnen gaan. Besef je dat. Ze probeert je niet te manipuleren. NEE! Ze heeft je nodig. Ze heeft pijn. Ze kan niet omgaan met haar gevoel. Ze is nog te klen.
 
2) Hem of haar vasthouden, troosten of er bij zijn en blijven. Zelfs al zegt ze: “GA WEG!” Blijf in de buurt. Bescherm haar, laat haar haarzelf geen pijn doen noch jou. Als ze je pijn doet, of zichzelf: “Ik kan je niet toestaan om jezelf of mama pijn te doen dus ik houd je handen vast”. Houd haar stevig bij je, koester haar. Geef haar geen enkele kans om te twijfelen aan jouw onvoorwaardelijke liefde voor haar.
 
3) Vertel je kindje wat je ziet en denkt dat ze voelt en behoefte aan heeft: “Volgens mij ben je erg boos en verdrietig. Je ligt op de grond en bent heel hard aan het huilen”
Dan beschrijf je de behoefte die er achter zit. Bijvoorbeeld: “Je wilde heel graag met de luchtverfrisser spelen. Maar dat mag niet omdat het niet veilig is.”
Vervolgens geef je aan dat zowel de behoefte als de emotie okay zijn: “Het is oké dat je wilde ontdekken, het is oké dat je boos bent.” Ik houd er zelf van om te zeggen: “Kom maar bij mama.” Omdat ik aan wil geven dat ik er altijd wil zijn voor mijn kind. En hem wil aanmoedigen troost te vinden in mijn armen en verbinding met een ander, in dit geval dan mij. 
In de opbouw van frustratie zeg ik ook vaak tegen mijn (20 maanden oude) zoon, op een vriendelijke en geduldige toon: “Kun je ook je woorden gebruiken?”. Op die wijze probeer ik hem uit te dagen om zichzelf te leren uitdrukken, in plaats van te huilen of zeuren om iets wat hij wilt, wat aan mij nog onbekend of onduidelijk is.
Woorden zijn magisch voor jong en oud – ze helpen gevoelens begrenzen en ook te communiceren. Als je daarnaast de onderliggende behoefte woorden geeft, helpt dat ook om samen een oplossing te bedenken. In plaats van met de luchtverfrisser te spelen als uiting van zijn behoefte tot ontdekken, kun je misschien iets anders bedenken om daaraan te voldoen – met de gieter en emmer spelen in de badkamer bijvoorbeeld. Als je kindje ouder is, kun je zelfs je kind er bij betrekken. “Het lijkt er op dat je behoefte hebt aan nieuwe dingen ontdekken, klopt dat?” En zo ja, “Wat kun je zelf bedenken om te doen waarbij je iets nieuws kan ontdekken?”
4) Bedenk waarom je kindje nu een tantrum heeft. Heeft hij of zij genoeg gegeten? Gedronken? Is ze moe? Zijn er zaken waardoor ze extra spaningen heeft? Vooral eten & slapen zijn essentieel. Heeft ze een dutje overgeslagen of heeft ze snackmoment gemist, geef haar dan wat te eten of te drinken als de storm voorbij is. Ik geef nog steeds borstvoeding en zal dit ook aanbieden als dat juist aanvoelt in het moment. Niet altijd of te snel, want anders geef ik wellicht mijn zoon weer het gevoel dat zijn emotie er niet mag zijn. Ik wil juist rustig blijven zodat de emotie door mij heen kan begeleid worden naar kalmte. Maar als het hoogtepunt weer wat voorbij is, kan je wat te eten of drinken aanbieden.
 
De bui trekt bij mijn zoon heel snel weg als ik dit doe. Het duurt dan maximaal enkele minuten.
Belangrijk om te weten is dat peuters hun emoties zelf nog niet kunnen reguleren. Daarvoor hebben ze ons nodig. Zelf weten ze nog niet eens wat ze voelen. Ze hebben nog geen taal om zich uit te drukken.

Geef je kind de koestering en liefde die zo dringend nodig is, juist als ze een tantrum krijgen. Laat je hart openbloeien in empathie en compassie.

Visie op hevige emoties bij kinderen

Maar dat is natuurlijk de uitdaging. Want vaak triggeren tantrums gevoelens van machteloosheid, frustratie, boosheid. Het belang van punt 1 lig in de wijze waarop je naar je kindje kijkt. Denk je dat het een vorm van manipulatie is, of een machtsspel tussen jou en je kind, dan zul je geen empathie of liefde voelen.  Probeer de hulpeloosheid van je kind te zien, hoe overruled door emoties ze zijn op het moment van een tantrum. Het is niet uit kwaaiigheid dat ze zich zo gedragen.

Als het je lukt om je kind op hun allerlelijkste te blijven accepteren en zelfs omarmen, groeien ze in heelheid. Dan geef je hen de kans om de waaier aan emoties te blijven ervaren in hun volwassene leven.

Zelf hebben wij namelijk ook een schaduw, een deel van ons waar alle zogenaamd negatieve emoties verblijven die veroordeeld zijn toen wij zelf nog jong en onbevangen waren. Deze schaduw kan tot het oppervlakte komen als je je kind zo overruled door emoties ziet. Op dat moeilijke moment kan je door onvoorwaardelijke liefde en acceptatie te kiezen, ook je eigen schaduw helen.

Want emoties mogen gevoeld worden. Boosheid is niet slecht. Wij mogen zijn wie we zijn. Emoties zijn slechts signalen dat er een onvervulde of een vervulde behoefte is. Voel de liefde en verwondering voor je kind. En houd hem of haar stevig in je armen als ze om jouw koestering vragen. Onderzoek hun behoefte en probeer daar op in te spelen.

Op de langere termijn

Een structurele oplossing om tantrums te voorkomen is om meer zelfstandigheid te creeren in de dagelijkse handelingen. Dit is namelijk een universele behoefte van peuters. Zij willen dolgraag zichzelf te eten geven, zich aan- en uit leren kleden, helpen met schoonmaken, eten bereiden, helpen met hun eigen luier te verschonen.

Maria Montessori heeft fantastische methodes ontwikkeld waar ik nu druk mee bezig ben om die te implementeren. Het gaat vooral om het zelfbeschikkingsrecht van je kind te respecteren, en het als een volwaardig mens te zien, die zelf ook kan meehelpen met het huishouden. Door klusjes te geven aan je kind help je hun zelfvertrouwen te sterken en ook hun gevoel van mee te doen.  Zelfs je baby of dreumes kan al dingen zelf doen zoals finger foods eten
, de was uitruimen of in de wasmachine stoppen of ’s ochtends een banaan snijden voor het onbijt met een zacht botermesje bijvoorbeeld. Hier zal ik later meer over schrijven!

Anthropologist, Mother, Yogi, Chocolate addict and writer

Geef een reactie